Το Ι.ΜΕ.ΠΟ. έχει κληθεί να αναλάβει το ρόλο του Συμβούλου της Κυβέρνησης για τη διαμόρφωση πολιτικής σε θέματα μετανάστευσης.
Η αποστολή του Ι.ΜΕ.ΠΟ. συνοψίζεται στην έρευνα του μεταναστευτικού φαινομένου και την εκπόνηση μελετών για το σχεδιασμό και την εφαρμογή μιας βιώσιμης και ρεαλιστικής μεταναστευτικής πολιτικής στην Ελλάδα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τρόποι επίτευξης της αποστολής του είναι μεταξύ άλλων:
- Η διενέργεια επιστημονικών ερευνών
- Η εκπόνηση και ανάθεση εξειδικευμένων μελετών
- Η συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό
- Η κατάρτιση, εποπτεία και υλοποίηση επιχειρησιακών προγραμμάτων στο πλαίσιο της μεταναστευτικής πολιτικής
- Η οργάνωση δημοσίων συζητήσεων, διαλέξεων, συνεδρίων και σεμιναρίων
- Η οργάνωση βιβλιοθήκης
- Η δημιουργία και συνεχής λειτουργία βάσης δεδομένων για θέματα μεταναστευτικής πολιτικής
- Η έκδοση περιοδικών & βιβλίων και η δημοσίευση επιστημονικών μελετών
- Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση επικοινωνιακής πολιτικής για την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας σε θέματα μετανάστευσης
- Η διασύνδεση και η συνεργασία με Διεθνείς Οργανισμούς, Ινστιτούτα και κυβερνητικούς φορείς άλλων χωρών της Ε.Ε., των Η.Π.Α. και του Καναδά, το ενδιαφέρον των οποίων επικεντρώνεται στο χώρο της μετανάστευσης
- Η συνεργασία με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (Μ.Κ.Ο.) και Οργανώσεις Μεταναστών
